นี่คือวาฬสีน้ำเงินสตาฟฟ์เพียงตัวเดียวในโลก! ที่เมืองโกเธนเบิร์ก (Gothenburg) ประเทศสวีเดน ซึ่งถูกสตาฟเอาไว้ตั้งแต่ปี 1865 และจนถึงวันนี้ มันยังคงเป็นวาฬสีน้ำเงินที่ถูกสตาฟฟ์เพียงตัวเดียวในโลก

ในปี 1865 วาฬสีน้ำเงินเพศผู้ตัวนี้เกยตื้นบนโขดหินที่อ่าวอัสคิม (Askim) ใกล้เมืองโกเธนเบิร์ก ในสมัยนั้นยังไม่มีใครคิดจะช่วยชีวิตวาฬที่ติดอยู่ตามชายฝั่ง จึงถูกชาวประมงสังหารอย่างโหดร้าย

เมื่อข่าวไปถึง ออกุสต์ วิลเฮล์ม มาล์ม (August Wilhelm Malm) ภัณฑารักษ์และนักสัตววิทยาของพิพิธภัณฑ์เมืองโกเธนเบิร์ก เขาเห็นว่านี่เป็นโอกาสครั้งประวัติศาสตร์ จึงรีบเดินทางไปยังที่เกิดเหตุและซื้อซากวาฬจากชาวประมง และแทนที่จะตัดเอาเพียงโครงกระดูกหรือหนังบางส่วน เขาตัดสินใจจะเก็บรักษา “ทั้งตัว” เอาไว้ให้คนรุ่นหลังได้เห็น

การเคลื่อนย้ายวาฬยักษ์ครั้งนั้นไม่ธรรมดาเลย เพราะต้องใช้เรือกลไฟถึง 3 ลำ และเรือบรรทุกถ่านอีก 2 ลำ ช่วยกันลากซากเข้าฝั่ง ท่ามกลางผู้คนที่มามุงดูอย่างตื่นเต้น มาล์มใช้โอกาสนี้ขึ้นไปยืนบนหัววาฬแล้วบรรยายวิชาความรู้เกี่ยวกับสัตว์ทะเลให้ชาวเมืองฟัง

หลังจากนั้น กระบวนการสตาฟฟ์วาฬทั้งตัวก็เริ่มขึ้น อวัยวะภายในถูกนำออกและบรรจุลงในถังไม้ หนังถูกถนอมรักษาอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาหลายสัปดาห์ โดยใช้วิธี แขวน ตาก และโรยเกลือ เพื่อป้องกันการเน่าเปื่อย ขณะที่กระดูกถูกนำไป ต้มและทำความสะอาด จนขาวสะอาดควรค่าแก่การเก็บรักษา จากนั้นจึงสร้างโครงไม้ขนาดใหญ่เป็นรูปวาฬ แล้วนำหนังจริงกลับมาขึงทับ ประกอบเข้าด้วยกันด้วยตะปูทองเหลืองแน่นหนา

สิ่งที่ทำให้ “วาฬโกเธนเบิร์ก” โด่งดังที่สุดคือ ปากที่เปิด-ปิดได้ ภายในถูกตกแต่งเหมือนห้องเล็ก ๆ มีเก้าอี้ พรม และผ้าม่าน ให้ผู้เข้าชมสามารถเดินเข้าไปนั่งใน “ท้องวาฬ” ได้

วาฬยักษ์นี้ถูกพาออกแสดงทั่วยุโรปหลายปี ก่อนจะกลับมาจัดแสดงถาวรที่ พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติเมืองโกเธนเบิร์ก (Göteborg Natural History Museum)

ในอดีต พิพิธภัณฑ์เคยเปิด “ปาก” ของวาฬ เพื่อให้ผู้คนสามารถเข้าไปชมด้านในได้ แต่จนกระทั่งในช่วงทศวรรษ 1930 มีข่าวฉาวว่ามีคู่รักคู่หนึ่งถูกจับได้ว่าแอบเข้าไปมีเพศสัมพันธ์กันภายในปากของวาฬ! 😅 ทำให้ต่อมา ทางพิพิธภัณฑ์ต้องปิดปากวาฬไว้ และจะเปิดเฉพาะใน “โอกาสพิเศษ” เท่านั้น เช่น “วันเลือกตั้ง”

เพราะในภาษาสวีเดน คำว่า “วาฬ” และ “เลือกตั้ง” ใช้คำเดียวกันว่า val (วาล) และทุกวันที่ 30 เมษายน ซึ่งเป็นวันหยุดสำคัญ พิพิธภัณฑ์ที่โกเธนเบิร์กจะเปิด “ปากวาฬ” ให้เข้าชมพิเศษ บางปีบังเอิญตรงกับวันเลือกตั้งพอดี จึงเปิดให้ชาวสวีเดนสามารถเลือกตั้งจากข้างในวาฬได้

#TWCHistory #TWCSweden #TWC_Salmon